Miasto fabryk

Leon Jakubowicz, z zawodu szewc, mieszkający w Łodzi, rozpoczął budowe modelu łódzkiego getta (Getto Litzmannstadt) wiosną 1940 roku (praktycznie zaraz po utworzeniu Getta). Makieta odzwierciedla w małej skali wygląd getta. Przedstawia z dużą dokładnością granice zamkniętej przez Niemców dzielnicy. Zawiera lokalizacje szkół, szpitali, fabryk, kościołów, mostów, cmentarzy, ruin synagog i innych ważnych dla codzienności getta miejsc. Ponadto pod pokrywą drewnianej obudowy, wewnątrz której znajdował się przestrzenny plan wydzielonej części Łodzi, umieszczono kolekcje oficjalnych znaczków, kart racjowych i papierowych pieniędzy.

Budowa modelu trwała aż do sierpnia 1944 roku, kiedy to likwidując getto wywieziono większość jego mieszkańców do Oświęcimia. Tuż przed deportacją do obozu pracy w Niemczech, Jakubowicz ukrył swoje dzieło w metalowej skrzyni w piwnicy budynku na Brzezińskiej, w którym mieszkał. Po wojnie wydobyty z gruzów model przywiózł Leonowi do Niemiec brat. Jakubowicz wyemigrował do Izraela, a następnie do Stanów Zjednoczonych. W 1990 roku udostępnił a w 1996 ofiarował model United States Holocaust Memorial Museum. Model można oglądać z dwóch perspektyw (1, 2) w dobrej jakości na stronie muzeum (potrzebny jest zainstalowany flash player).